Γνωρίζατε οτι;

Γνωρίζατε ότι… τις πρώτες χρονιές της Α΄ εθνικής τα «αιώνια ντέρμπι» ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό διεξάγονταν την τελευταία αγωνιστική;

Γνωρίζατε ότι… τις πρώτες χρονιές της Α΄ εθνικής τα «αιώνια ντέρμπι» ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό διεξάγονταν την τελευταία αγωνιστική;
Έρευνα-Παρουσίαση: Φώτης Βαϊτσόπουλος

Η ίδρυση της Α΄ Εθνικής τη σεζόν 1959-1960, η οποία ήταν στις σκέψεις των ιθυνόντων του Ελληνικού ποδοσφαίρου χρόνια πριν την πραγματοποίηση της, ήταν μία απόφαση που έδινε την ευκαιρία και στις επαρχιακές ομάδες να «κοντραριστούν» απέναντι σε αυτές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Το παγκόσμιο ποδόσφαιρο είχε δημιουργήσει τις λίγκες του δεκαετίες πριν, και το Ελληνικό πρωτάθλημα με την συμμετοχή μόνο ομάδων του κέντρου και της συμπρωτεύουσας φαίνονταν εκτός «πραγματικότητας». Ακόμη και η μικρή συμμετοχή ομάδων της επαρχίας στην τελική φάση του Πανελληνίου πρωταθλήματος όπως ονομάζονταν μέχρι το 1959, δεν μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις λεγόμενες «μεγάλες» ομάδες και στις επαρχιακές οι οποίες ήταν στην απομόνωση.

Το «χάσμα» αυτό ήρθε να «γεφυρώσει» η έναρξη της Α΄ εθνικής κατηγορίας τη σεζόν 1959-1960.

Συμμετοχή στην πρώτη διοργάνωση είχαν 16 ομάδες και το πρωτάθλημα θα κρίνονταν μετά από 30 αγωνιστικές. Ένας Μαραθώνιος με παιχνίδια εντός έδρας και εκτός έδρας με όλους τους αντιπάλους, με τελικό νικητή αυτόν που θα μάζευε τους περισσότερους βαθμούς.

Το βαθμολογικό σύστημα έδινε 3 βαθμούς στο νικητή, 2 βαθμούς στην ισοπαλία και 1 βαθμό στην ήττα.

Ακόμη και με αυτό το σύστημα, η ανάταση του Ελληνικού ποδοσφαίρου περνούσε μόνο μέσα από την διοργάνωση της Α΄ εθνικής.

Εκείνο όμως που μπορεί να παρατηρήσει κανείς κοιτώντας το αγωνιστικό πρόγραμμα των πρώτων πρωταθλημάτων της Α΄ εθνικής, είναι ότι τα «αιώνια ντέρμπι» ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό διεξάγονταν την τελευταία αγωνιστική!

Το ενδιαφέρον του κοινού για το παραδοσιακό «ντέρμπι» ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό, έκανε την διοίκηση της Ε.Π.Ο. να προγραμματίζει τα παιχνίδια των «αιωνίων» την τελευταία αγωνιστική. Φαίνεται ότι στις σκέψεις των ανθρώπων της Ε.Π.Ο. ήταν η μέχρι «τελευταίας» στιγμής διεκδίκηση του πρωταθλήματος από τις δύο παραδοσιακές δυνάμεις.

Τα πρώτα «αιώνια ντέρμπι» στην Α΄εθνική!

Έτσι τη σεζόν 1959-1960 το πρώτο «αιώνιο ντέρμπι» διεξήχθη την 15η και τελευταία αγωνιστική του πρώτου γύρου.

Σε ένα παιχνίδι που δεν διεκδίκησε «δάφνες» ποιότητας, ο γηπεδούχος Παναθηναϊκός και ο φιλοξενούμενος Ολυμπιακός έμειναν στην «λευκή» ισοπαλία με 0-0. Το πρώτο «ντέρμπι» στην Α΄ εθνική ανάμεσα σε Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό ήταν ίσως από τα χειρότερα που διεξήχθησαν ποτέ.

Ο κόσμος που μαζεύτηκε στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας έφυγε προβληματισμένος και χωρίς να πανηγυρίσει κάποιο γκολ, καθώς το θέαμα ήταν πολύ χαμηλό για την ποιότητα του Πρωταθλητή Ολυμπιακού και του «επίδοξου» Πρωταθλητή Παναθηναϊκού.

Ο Ολυμπιακός των 6 συνεχόμενων πρωταθλημάτων, με μία ομάδα γερασμένη και κορεσμένη σε τίτλους, δεν μπόρεσε να συνεχίσει τις επιτυχίες της δεκαετίας του 1950 και όταν οι δύο ομάδες συναντήθηκαν στις 24 Ιουλίου (!) του 1960 στο γήπεδο «Καραϊσκάκη», για την 30η και τελευταία αγωνιστική, μόνο ο Παναθηναϊκός είχε ελπίδες για τον τίτλο.

Θα έπρεπε όμως να συμβούν πράματα και θάματα για να πάρουν οι «πράσινοι» τον τίτλο.

Σε πρώτη φάση έπρεπε να κερδίσουν στην έδρα του Ολυμπιακού και ταυτόχρονα να χάσει η πρωτοπόρος ΑΕΚ στην έδρα του Πανιωνίου.

Μέχρι και την Κυριακή 24 Ιουλίου του 1960, κανείς δεν πίστευε ότι ο Παναθηναϊκός θα έφευγε νικητής από το Φάληρο και η ΑΕΚ ηττημένη από τη Νέα Σμύρνη ώστε οι δύο ομάδες (ΑΕΚ-ΠΑΟ) να ισοβαθμήσουν στην πρώτη θέση και στη συνέχεια να λύσουν τις «διαφορές» τους σε αγώνα μπαράζ.

Αλλά στο ποδόσφαιρο ποτέ μην λες ποτέ.

Ο Παναθηναϊκός έκανε από την πλευρά του την «υπέρβαση» και κέρδισε στην έδρα του Ολυμπιακού με το εντυπωσιακό σκορ 1-4. Αν και βρέθηκε να χάνει με 1-0, ο Παναθηναϊκός ανασυντάχθηκε και στο τέλος, με μεγάλο πρωταγωνιστή τον Ανδρέα Παπαεμμανουήλ ο οποίος πέτυχε «χατ-τρικ», συνέτριψε τον Ολυμπιακό στην έδρα του με 1-4. Εμφατική νίκη για τους «πράσινους».

Αλλά δεν έφτανε για τον Παναθηναϊκό η νίκη στο Φάληρο. Έπρεπε και στη Νέα Σμύρνη να γίνει μία άλλη «υπέρβαση» για να διεκδικήσει σε αγώνα μπαράζ το πρωτάθλημα.

Έπρεπε ο Πανιώνιος να κερδίσει την ΑΕΚ. Μόνο σε αυτή την περίπτωση ο Παναθηναϊκός θα διεκδικούσε το πρωτάθλημα.

Και τα νέα από το γήπεδο του Πανιωνίου ήταν καλά για τον Παναθηναϊκό.

Σε μία αυτοκτονία «άνευ προηγουμένου», η ΑΕΚ κατάφερε να χάσει από τον ανταγωνιστικό Πανιώνιο με σκορ 3-2 και το πρωτάθλημα οδηγήθηκε σε αγώνα μπαράζ.

Και που θα γίνονταν ο αγώνας μπαράζ;

Στο γήπεδο που ο Παναθηναϊκός πέτυχε την ιστορική «τεσσάρα». Στο γήπεδο του «αιώνιου αντιπάλου» Ολυμπιακού.

Ο Παναθηναϊκός με την ψυχολογία στα ύψη και η ΑΕΚ με την ψυχολογία στα «τάρταρα» συναντήθηκαν στις 31 Ιούλιου 1960, μέσα στο κατακαλόκαιρο, στο Στάδιο Καραϊσκάκη για να λύσουν τις διαφορές τους.

Αν και η ΑΕΚ προηγήθηκε με τον Χρήστο Άμπο, ο Παναθηναϊκός με γκολ των Βαγγέλη Πανάκη και Ανδρέα Παπαεμμανουήλ γύρισε το παιχνίδι σε 2-1 και κατέκτησε ένα πρωτάθλημα που το είχε χαμένο. Αυτό το πρωτάθλημα έδωσε στον Παναθηναϊκό τα «φτερά» για να κυριαρχήσει κατά την δεκαετία του 1960, σηκώνοντας 6 πρωταθλήματα.

Τα «ντέρμπι» του 1960-1961.

Ότι συνέβη την πρώτη σεζόν της Α΄ εθνικής συνέβη και τη σεζόν 1960-1961.

Μόνο που τα «ντέρμπι» ανάμεσα στις δύο κορυφαίες ομάδες της χώρας μας έγιναν με αντίστροφη σειρά.

Πρώτα έγινε το παιχνίδι στο Στάδιο Καραϊσκάκη την 15η και τελευταία αγωνιστική του πρώτου γύρου της σεζόν 1960-1961, και έπειτα στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας την 30η και τελευταία αγωνιστική.

Η πρώτη συνάντηση που έγινε στις 29 Ιανουαρίου του 1961, κρίθηκε με το γκολ του Κ.Παπάζογλου και ο Ολυμπιακός με σκορ 1-0 πήρε την νίκη.

Το ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο παιχνίδι ήταν τόσο μεγάλο που τουλάχιστον 3 ώρες πριν την έναρξη του οι πρώτοι φίλαθλοι εγκαταστάθηκαν έξω από το Φαληρικό γήπεδο.

Το ίδιο σκηνικό συνέβη και 15 αγωνιστικές αργότερα στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας.

Αυτή τη φορά οι φίλαθλοι του Παναθηναϊκού είχαν δημιουργήσει το αδιαχώρητο έξω από το γήπεδο τους.

Βλέπετε ο Παναθηναϊκός είχε εξασφαλίσει τον τίτλο και η τελευταία «μάχη» εκείνης της σεζόν ήταν με αντίπαλο τον Ολυμπιακό.

Ήταν λοιπόν Κυριακή 25 Ιουνίου του 1961 όταν το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάδρας γέμισε ασφυκτικά από φίλους του Παναθηναϊκού. Η ατμόσφαιρα ήταν πανηγυρική για τους πρωταθλητές του Παναθηναϊκού και έγινε ακόμη πιο ενθουσιώδης όταν ο Μίμης Μπενάρδος έβαλε «μπροστά» στο σκορ τους «πράσινους» στο 48ο λεπτό.

Το τελικό 1-0 και ο «γύρος του θριάμβου» μέσα στο ιστορικό γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας ήταν το επιστέγασμα μίας καταπληκτικής χρονιάς για το «τριφύλλι».

Τα «ντέρμπι» του 1961-1962.

Η συνέχεια μας οδηγεί στην επόμενη σεζόν, αυτή του 1961-1962 όταν για την 15η αγωνιστική της σεζόν εκείνης ο Ολυμπιακός υποδέχτηκε τον Παναθηναϊκό στο Στάδιο Καραϊσκάκη.

Ήταν η 3η συνεχόμενη χρονιά στην οποία το «αιώνιο ντέρμπι» διεξήχθη την τελευταία αγωνιστική του πρώτου γύρου.

Ο Παναθηναϊκός όταν συναντήθηκε στο Φάληρο με τον Ολυμπιακό είχε στις 14 προηγούμενες αναμετρήσεις του στο πρωτάθλημα 13 νίκες και μία μόνο ισοπαλία!

Μόνο ο Απόλλωνας Αθηνών είχε καταφέρει να βγει «αλώβητος» στην αναμέτρηση του με τον Παναθηναϊκό. Οι υπόλοιποι 13 αντίπαλοι μέχρι τότε στο πρωτάθλημα είχαν φύγει με «σκυμμένο» το κεφάλι από το γήπεδο.

Ο Ολυμπιακός ήθελε από την πλευρά του να γίνει η πρώτη ομάδα η οποία θα κέρδιζε τον Παναθηναϊκό της σεζόν 1961-1962.

Με αυτό τον σκοπό μπήκε στον αγώνα της 28ης Ιανουαρίου του 1962 στην έδρα του.

Γρήγορα όμως όλοι είδαν τον «αχτύπητο» Παναθηναϊκό να προηγείται με σκορ 0-2 με τα γκολ του Δομάζου και του Παπαεμμανουήλ.

Παρά το γκολ του Α.Παπάζογλου ο Ολυμπιακός ηττήθηκε στο γήπεδο του από τον Παναθηναϊκό με 1-2.

Μετά το τέλος του «ντέρμπι» σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια ανάμεσα στους παίκτες των δύο ομάδων.

Το πρωτάθλημα ήδη από τον πρώτο γύρο είχε βαφτεί «πράσινο»!

Στις 17 Ιουνίου του 1962, στην τελευταία αγωνιστική της περιόδου 1961-1962, ο Παναθηναϊκός ήταν ήδη πρωταθλητής όταν υποδέχτηκε τον Ολυμπιακό.

Σε μια ζεστή μέρα και μπροστά σε 30.000 χιλιάδες φιλάθλους ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός αναδείχτηκαν ισόπαλοι με σκορ 1-1.

Οι φίλοι του Παναθηναϊκού είδαν την ομάδα τους να στέφεται πρωταθλήτρια Ελλάδος για 3η συνεχόμενη χρονιά. Ήταν μία τριετία πλήρης κυριαρχίας του Παναθηναϊκού στο Ελληνικό πρωτάθλημα.

1962-1963 τα «αιώνια ντέρμπι» αλλάζουν αγωνιστική.

Τη σεζόν 1962-1963 συνέβησαν δύο αλλαγές στο Ελληνικό Πρωτάθλημα.

Πρώτον, η ΑΕΚ έγινε πρωταθλήτρια σπάζοντας την 3χρονη κυριαρχία του Παναθηναϊκού, και δεύτερον, τα «αιώνια ντέρμπι» δεν διεξήχθησαν την τελευταία αγωνιστική όπως συνέβαινε τα τρία (3) προηγούμενα χρόνια.

Η ΑΕΚ και ο Παναθηναϊκός μετά από 30 αγωνιστικές ισοβάθμησαν στην 1η θέση με 77 βαθμούς και με το 3-3 του «μπαράζ» που έγινε στις 23 Ιουνίου του 1963 η ΑΕΚ στέφθηκε πρωταθλήτρια λόγω περισσότερων νικών στην κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος.

Από τη άλλη τα «αιώνια ντέρμπι» για πρώτη φορά διεξήχθησαν την 7η αγωνιστική.

Στον πρώτο γύρο ο Ολυμπιακός νίκησε στο Στάδιο Καραϊσκάκη με σκορ 3-2 και ανταπέδωσε ο Παναθηναϊκός στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας με σκορ 2-0.

1963-1964 Τα τελευταία «αιώνια ντέρμπι» της τελευταίας αγωνιστικής!

Το αφιέρωμα μας στα «αιώνια ντέρμπι» ολοκληρώνεται με τη σεζόν 1963-1964, όταν ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός συναντήθηκαν πάλι την 15η και τελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος.

Η πρώτη μάχη ανάμεσα στους «αιώνιους» αντιπάλους διεξήχθη στις 29 Δεκεμβρίου του 1963 στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

Για την 15η και τελευταία αγωνιστική εκείνης της περιόδου το τελικό 1-1 άφησε ανικανοποίητους τους φίλους και των δύο ομάδων.

Οι «πράσινοι» προηγήθηκαν με γκολ του Πιτυχούτη στο πρώτο ημίχρονο, με τον Π.Βασιλείου του Ολυμπιακού να ισοφαρίζει στο δεύτερο ημίχρονο.

Μετά το αποτέλεσμα αυτό οι δύο ομάδες ήταν κοντά στη βαθμολογία.

Πρώτος ο Παναθηναϊκός με 40 βαθμούς και χωρίς ήττα, και δεύτερος ο Ολυμπιακός με 38 βαθμούς και μόλις μία ήττα.

Η συνάντηση της 30ης αγωνιστικής ανάμεσα σε Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό στο στάδιο Καραϊσκάκη μπορεί να μην είχε βαθμολογικό ενδιαφέρον μιας και ο Παναθηναϊκός ήταν ήδη Πρωταθλητής, είχε όμως ιδιαίτερη σημασία και για τις δύο ομάδες.

Ο Παναθηναϊκός του Στέφαν Μπόμπεκ ήθελε να κατακτήσει το πρωτάθλημα αήττητος και ο Ολυμπιακός να στερήσει αυτό το «όνειρο» από τον «αιώνιο» αντίπαλο.

Σε ένα κατάμεστο Στάδιο Καραϊσκάκη, στις 24 Μαΐου του 1964, οι δύο αντίπαλοι τα δώσανε όλα για την νίκη.

Εκείνος που «χαμογέλασε» στο τέλος ήταν ο Παναθηναϊκός ο οποίος με γκολ του Πανάκη στο 54ο λεπτό όχι μόνο δεν έχασε το αήττητο, αλλά πέτυχε και μία σπουδαία νίκη επί του Ολυμπιακού με σκορ 0-1.

Έτσι η φιέστα για τη σεζόν 1963-1964 στήθηκε στο Στάδιο Καραϊσκάκη!

Για πρώτη φορά μία ομάδα ολοκλήρωνε ένα πρωτάθλημα 30 αγωνιστικών χωρίς να ηττηθεί σε διπλούς αγώνες από καμία ομάδα!

Η ομάδα του Στέφαν Μπόμπεκ κατάφερε να «στεφθεί» πρωταθλήτρια χωρίς κανένας αντίπαλος να την κερδίσει. Είχε σε 30 αγώνες 24 νίκες και 6 ισοπαλίες!

Το ρεκόρ της ομάδας του Μπόμπεκ επαναλήφθηκε τη σεζόν 2018-2019 από τον ΠΑΟΚ του Λουτσέσκου.

Η σεζόν 1963-1964 ήταν η τελευταία στην οποία τα «αιώνια ντέρμπι» έγιναν την τελευταία αγωνιστική.

Από την επόμενη σεζόν τα «αιώνια ντέρμπι» διεξάγονταν κατόπιν κλήρωσης σε οποιαδήποτε αγωνιστική του Πρωταθλήματος και η τακτική της τελευταίας αγωνιστικής σταμάτησε οριστικά.